ಮುಂಗಾರು ಮುನ್ನಡೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದ ‘ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟರ್ಬನ್ಸ್’
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಷ್ಟೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ವಿಚಿತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನವೊಂದು ಮುಂಗಾರಿನ ಹಾದಿಗೆ ಗೋಡೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ (ಮಧ್ಯಧರಣಿ ಸಮುದ್ರ) ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಹರವು, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ದಾಟಿ ಭಾರತದ ಕಡೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟರ್ಬನ್ಸ್’ (ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಕ್ಷೋಭೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೇವಾಂಶದ ಸೆಳೆತ: ಈ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟರ್ಬನ್ಸ್ ಭಾರತದ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವಾಗ, ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ತರುತ್ತಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮಾರುತಗಳು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟರ್ಬನ್ಸ್ನ ತೇವಾಂಶ ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ನಡುವೆ (ಅಂದರೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ) ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಣ ಹವಾಮಾನದ (Dry airmass) ವಲಯವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಒಣ ಹವೆಯು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಶಾಖದ ಅಲೆ ಏಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಎಲ್ ನಿನೋ (El Nino) ಪ್ರಭಾವವೂ ಇದೆಯೇ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುತಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾದ ಎಲ್ ನಿನೋ ಕೂಡ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ ನಿನೋ ಎನ್ನುವುದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು ಅಸಹಜವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಏರುಪೇರು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಮುಂಗಾರಿನ ಮೇಲೆ ಎಲ್ ನಿನೋ ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಲಾ ನಿನಾ’ (La Niña) ಇದ್ದಾಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ‘ಎಲ್ ನಿನೋ’ ಇದ್ದಾಗ ಮುಂಗಾರು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಒಣ ಹವೆ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೀಸುತ್ತಿರುವ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟರ್ಬನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರಿನ ಹಾದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಒಣ ಹವಾಮಾನದ ಗೋಡೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ ನಿನೋ ಪ್ರಭಾವವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಬಾರಿಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಣ ಹವೆಯ ಗೋಡೆ ಒಡೆದು ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ದೇಶದ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದರತ್ತ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿದೆ.
1950 ರಿಂದ 2012ರ ತನಕ ಒಟ್ಟು 14 ಬಾರಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. 10 ಬಾರಿ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ. ಈ 14 ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ5 ಬಾರಿ ದೇಶ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲ ಎದುರಿಸಿದೆ