ಬರದ ಭಯ; ಐಓಡಿ ಏಕೈಕ ಭರವಸೆ

ಎಲ್ ನಿನೋ (El Nino) ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಗೆ ಕಂಟಕ ಆಗುವ ಭೀತಿ ಇದೆ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಡೈಪೋಲ್ (Indian Ocean Dipole – IOD) ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಶಾಕಿರಣ. ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ  ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿವರ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು (ನೈಋತ್ಯ) ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ‘ಎಲ್ ನಿನೋ’ ಎಂಬ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿ, ಬರಗಾಲದ ಭೀತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಡೈಪೋಲ್ (IOD). ನಮ್ಮ ಕೃಷಿಕರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಈ IOD ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ.

ಏನಿದು ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಡೈಪೋಲ್ (IOD)?

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ (ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಹತ್ತಿರ) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳ (ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ) ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೇ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಡೈಪೋಲ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಕಡಲಿನ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮಾರುತಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ:

1. ಧನಾತ್ಮಕ IOD (Positive IOD) ರೈತರ ಮಿತ್ರ: ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಡೆಗಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ನೀರು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಚ್ಚಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಕಡೆಗಿರುವ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ನೀರು ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಋಣಾತ್ಮಕ IOD (Negative IOD) ಮಳೆಗೆ ಮಾರಕ: ಇದು ಧನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧ. ಇಲ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಕಡೆಯ ನೀರು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಕಡೆಯ ನೀರು ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ.
3. ತಟಸ್ಥ IOD (Neutral IOD):ಸಾಗರದ ತಾಪಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ ನಿನೋ ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ IOD ನಡುವಿನ ಜುಗಲ್ಬಂದಿ: ‘ಎಲ್ ನಿನೋ’ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಬರಗಾಲ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಶೇ. 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ IOD (Positive IOD) ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರೆ, ಅದು ಎಲ್ ನಿನೋದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

 ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ (Evaporation) ನಡೆದು, ಬಲವಾದ ಮೋಡಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ಭಾರತದ ಭೂಭಾಗದ ಕಡೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಎಲ್ ನಿನೋ ಇದ್ದಾಗಲೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಇದರಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೇನು?

ಧನಾತ್ಮಕ IOD ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವಾಗ ಕೃಷಿಕರು ಈ ಮುಂದಿನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು: ಸಮರ್ಪಕ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಅಂದರೆ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಸಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜುಲೈನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಿ ಕೆರೆ, ಕಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಹಿಂಗಾರು ಬೆಳೆಗೆ ವರ:  ಧನಾತ್ಮಕ IOD ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿಂಗಾರು (ರಬಿ) ಹಂಗಾಮಿನ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ರೈತರು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಳು: ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಧನಾತ್ಮಕ IOD ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದಾಗ ರೈತರು ಹೈರಾಣಾಗದೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಳೆ ಕೊಂಚ ತಡವಾದರೂ, IOD ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ತೇವಾಂಶ ಬಂದ ನಂತರವೇ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ. ಮಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಅತಿಯಾದ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಡಿ. ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯಿಂದ ಬೆಳೆ ಕೊಳೆಯದಂತೆ ತೋಟ ಹಾಗೂ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಸಿಗಾಲುವೆ (Drainage) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸಿಕ್ಕ ಮಳೆಯನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗುಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ.

ಪ್ರಕೃತಿಯು ಒಂದು ಕಡೆ  ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಮೂಲಕ ಸವಾಲು ಎಸೆದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ  ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ IOD ಮೂಲಕ  ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ, IOD ಯಂತಹ ಆಶಾಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದರೆ ರೈತರು ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.