ಡಿಕೆಶಿ ಸವಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಎರಡೇ ವರ್ಷ ಬಾಕಿಯಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗೆ ಇವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ವರ್ಷಗಳು. ಬಹುವರ್ಷಗಳ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ೨೦೨೮ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಾದ ಮಹತ್ತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಈ ಮುಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದೇ ಕುತೂಹಲದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಹವಾಮಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಈ ವರ್ಷ, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ಕಾವೇರಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರಿಗೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರು, ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಜನತೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ, ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಕಠಿಣತೆ, ಬಿಡದಿ ಟೌನ್ ಶಿಪ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ.
ಎಲ್ ನಿನೋ (El Nino) ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ, ಅದು ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಎರಡೂ ಪ್ರಮುಖ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ನೀರಾವರಿ ಹಾಗೂ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆಯೇ ಬೀಳುತ್ತವೆ.
- ಕಾವೇರಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳದ (ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಹಾಸನ) ರೈತರಿಗೆ ಕೃಷಿ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀರು ಬೇಡುವ ಬೆಳೆಗಳಾದ ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ಬದಲಿಗೆ, ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಡುವ ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು (ಮಿಲೆಟ್ಸ್, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು) ಬೆಳೆಯಲು ರೈತರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ರೈತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆ (Agri-advisory) ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ಎದುರಾಗಬಹುದು.
- ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ
ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಅದರ ನೇರ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳುವುದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮಾಫಿಯಾ ತಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾವೇರಿ 5ನೇ ಹಂತದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು (Rainwater Harvesting) ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು (STP water) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು.
ಮಳೆ ಕೊರತೆ ತೀವ್ರವಾದರೆ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ (ಕೆಆರ್ಎಸ್) ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಷ್ಟೇ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹರಿಸುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
- ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ: ಕನಸು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ
ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ‘ಮೇಕೆದಾಟು ನಡಿಗೆ’ ನಡೆಸಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಯ ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆ, ಎಲ್ ನಿನೋ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯದ ಮಾತು. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿರುವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಇದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಇದು ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ನೀಗಿಸಲು ನೆರವಾಗದು.
- ಬಿಡದಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ / ಟೌನ್ಶಿಪ್ ಯೋಜನೆ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬಿಡದಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು’ ಅಥವಾ ಬಿಡದಿ ಟೌನ್ಶಿಪ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕನಸಿನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಒಂದು ಕಡೆ ತೀವ್ರ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಇರುವಾಗ, ಹೊಸ ಟೌನ್ಶಿಪ್ಗೆ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಂದ ತರುವುದು? ಜೊತೆಗೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ರೈತರ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬೊಕ್ಕಸ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವುದು ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ.
ಇವೆಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ದಕ್ಷ ನಿರ್ವಹಣೆ (Crisis Management) ಮೂಲಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:
ಬಿಡದಿ ಟೌನ್ಶಿಪ್ನಂತಹ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಿ, ಆ ಹಣ ಮತ್ತು ಗಮನವನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸಬೇಕು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಮಿತಿ ಹೇರಬೇಕು.
ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷದ (DMK) ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಸಂಕಷ್ಟದ ಸೂತ್ರವನ್ನು (Distress Sharing Formula) ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು.