ಜೂನ್‌ ೨೨ರಿಂದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಚುರುಕಾಗಬಹುದೇ ?

ಜೂನ್ ೨೨ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮುಂಗಾರು (Monsoon) ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು ಎನ್ನುವ  ಅಂದಾಜು ಖಗೋಳ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಜೂನ್ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ (ಕೇರಳದ ಮೂಲಕ) ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಳನಾಡು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಜೂನ್ ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ವಾರ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ೨೨ರ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಜೂನ್ ೨೧ರ ‘ಅಯನಾಂತ’ (Summer Solstice) ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರು

ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಜೂನ್ ೨೧ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘವಾದ ಹಗಲುಳ್ಳ ದಿನ. ಇದನ್ನು ‘ಬೇಸಿಗೆ ಅಯನಾಂತ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಕರ್ಕಾಟಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ವೃತ್ತದ (Tropic of Cancer) ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಶಾಖ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ತೀವ್ರ ಶಾಖದಿಂದಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ (Low-Pressure Zone) ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿರುವ ತಂಪಾದ, ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಮಾರುತಗಳು ಈ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಸತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ ನಾವು ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಜೂನ್ ೨೧-೨೨ರ ಅವಧಿಯು ಮುಂಗಾರು ಚುರುಕಾಗಲು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ಪೂರಕ ಸಮಯವಾಗಿದೆ.

“ಈ ಬಾರಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಅಧಿಕಮಾಸ ಇದೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಾಸ. ಅಧಿಕ ಅಂದರೆ ವಿಸ್ತರಿತ ಬೇಸಿಗೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಜೂನ್ ೨೨ರಿಂದ ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಭಾರತದ ಹೊಸ ವರ್ಷ ಶುರುವಾಗುವುದು ಮಾರ್ಚ್ ೨೧ರಿಂದ. ಇದು ಗ್ರಹ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಭೂಮಿಯ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದು.ಈ ಚಲನೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಋತು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನವು ಗ್ರಹೀತವಾಗಿರಬಹುದು” ಎಂದು ಕೃಷಿತಜ್ಞ ಸುರೇಶ್‌ ಕಂಜರ್ಪಣೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ

ಈ ಬಾರಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಇರುವುದರಿಂದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ದಿನಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿವೆ. ಅಧಿಕ ಮಾಸವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಋತುಚಕ್ರದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸುವ (Reset) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನದ (Meteorology) ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಗಾರಿನ ಆಗಮನವು ಕೇವಲ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಎಲ್‌ನಿನೋ (El Nino), ಲಾ‌ನಿನಾ (La Nina) ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವಿಧ್ರುವ (IOD) ಮುಂತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಗರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಮೃಗಶಿರಾ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭದ ಅವಧಿ ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ನಂತರವೇ ಬರುವುದರಿಂದ, ಜೂನ್ ೨೨ರ ಅಂದಾಜು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ.

ಮೇಘನಾದ ಸಹಾ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂಚಾಂಗ

ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಋತುಗಳು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮೇಘನಾದ ಸಹಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸುಧಾರಣಾ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆ (ಅಯನಗಳು) ಆಧಾರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು (National Calendar) ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಮೇ ೨೨ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸ (ಈ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸವನ್ನೇ ಸೌರಮಾನ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಥುನ ಮಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಆರಂಭ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಅಂದರೆ ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಮಿಥುನ ಮಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 15 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಜುಲೈ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ದಿಕ್ಕಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಮಳೆಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ಜೂನ್ ೨೨ರ ವೇಳೆಗೆ ಮುಂಗಾರು ಚುರುಕಾಗುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಖಗೋಳದ ‘ಅಯನಾಂತ’ದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಸೃಷ್ಟಿ ಎರಡೂ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಅಲ್ಲವೇ ?